Basınç transmitteri (pressure transmitter), proseslerdeki basıncı ölçüp bunu elektriksel sinyale çeviren bir ölçüm cihazıdır. Temelde sensör + dönüştürücü (transmitter) + elektronik devre bileşenlerinden oluşur.
Aşağıda sensör yapısını sade ve teknik olarak açıklıyorum:
🔧 1. Basınç Transmitteri Genel Yapısı
Bir basınç transmitteri 3 ana bölümden oluşur:
1. Basınç algılama elemanı (sensor)
Basıncı fiziksel olarak algılar
Genelde diyafram (membran) yapısındadır
2. Dönüştürücü (transducer)
Mekanik değişimi elektriksel sinyale çevirir
3. Elektronik devre
Sinyali işler (amplifikasyon, lineerleştirme)
Çıkış verir (genelde 4–20 mA)
⚙️ 2. Sensör (Algılayıcı) Yapısı Nasıl?
Basınç transmitteri sensörünün kalbi diyafram (membran) yapıdır.
✅ Temel yapı:
İnce metal veya silikon diyafram
Bir tarafı basınca maruz kalır
Diğer taraf referans (vakum/atmosfer)
Basınç geldiğinde: 👉 Diyafram çok küçük miktarda esner (mikron seviyesinde)
🔬 3. Diyafram Üzerindeki Ölçüm Teknolojileri
Bu esneme farklı sensör tiplerine göre ölçülür:
1. Piezorezistif sensör (en yaygın)
Diyafram üzerinde strain gauge (gerinim ölçer) vardır
Esneme → direnç değişimi
Wheatstone köprüsü ile ölçülür
✔ Avantaj:
Yüksek hassasiyet
Endüstride çok yaygın
2. Kapasitif sensör
Diyafram ile sabit plaka arasında kapasitans oluşur
Diyafram hareket edince kapasite değişir
✔ Kullanım:
Düşük basınç ölçümleri
3. Piezoelektrik sensör
Basınç → kristalde elektrik yükü üretir
✔ Kullanım:
Dinamik basınç (titreşim, darbe)
4. Endüktif / rezonans sensör
Diyafram hareketi → frekans değişimi
✔ Yüksek doğruluk gerektiren uygulamalar
🧱 4. Endüstriyel Transmitter İç Yapısı (Katmanlı)
Tipik bir basınç transmitteri kesiti:
[ Proses Akışkanı ]
↓
[ Koruyucu Diyafram (SS316L vb.) ]
↓
[ Dolgu sıvısı (yağ) ]
↓
[ Sensör Diyaframı (silikon) ]
↓
[ Elektriksel algılama devresi ]
↓
[ Mikroişlemci / elektronik kart ]
↓
[ 4-20 mA / HART çıkış ]
💡 5. Neden Dolgu Sıvısı Kullanılır?
Basıncı sensöre iletmek için
Sensörü kimyasal ve sıcaklıktan korumak için
Özellikle agresif ortamlarda önemli
📊 6. Ölçülen Basınç Türleri
Sensör yapısına göre:
Gauge (manometrik) → atmosfere göre
Absolute (mutlak) → vakuma göre
Differential (diferansiyel) → iki nokta arası
✅ Özet
Basınç transmitteri sensör yapısı:
👉 Diyafram + fiziksel deformasyon + elektriksel dönüşüm
Bu sistem:
Basıncı mekanik harekete çevirir
Bu hareketi elektrik sinyaline dönüştürür
Sonuç olarak PLC/SCADA’ya veri gönderir